Alcohol blijkt schadelijker dan gedacht, zelfs bij kleine hoeveelheden: dit moet je weten
Als Nederlanders hun alcoholgebruik de komende jaren met gemiddeld twee glazen per week verminderen, kunnen we tot 2050 voorkomen dat ruim 11.500 mensen de diagnose kanker krijgen.
Een kleine vermindering in alcoholgebruik kan gemiddeld al bijna 430 mensen per jaar de diagnose kanker besparen, laten berekeningen zien van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Het instituut deed samen met het Trimbos-instituut en gezondheidsfondsen als KWF Kankerbestrijding en MDL Fonds onderzoek naar de impact van minder alcohol drinken op het toekomstige aantal kankerdiagnoses.
Dit onderzoek was nodig omdat veel mensen niet weten dat alcohol, hoe weinig je ook drinkt, de kans op minstens zeven soorten kanker vergroot. Het gaat dan om mondkanker, keelkanker, strottenhoofdkanker, leverkanker, slokdarmkanker, endeldarmkanker, dikkedarmkanker en borstkanker. De uitkomst verraste ook de onderzoekers, zegt Tamarah de Jong, wetenschappelijk medewerker bij het Trimbos-instituut.
„Het was bekend dat alcohol kanker veroorzaakt, maar we waren verbaasd dat je met zo’n kleine stap zo veel winst kan behalen.”
Irriterende stof
Wat doet alcohol nou precies in je lijf? We weten dat alcohol een kankerverwekkende stof is, zegt De Jong. „Zo verklaart de World Health Organization (WHO, red.) het ook. Het is een irriterende stof. Je ziet dat het lijstje aan kankersoorten dat door alcohol komt, precies de weg blootlegt die alcohol aflegt in je lijf: de mond, keel, strottenhoofd, slokdarm, darmen, lever. Daar beschadigt het cellen en dna en kan het ontstekingen veroorzaken.”
De vreemde eend in de bijt is borstkanker. „Alcohol heeft effect op je hormoonhuishouding. Er wordt nu gedacht dat het daarmee te maken kan hebben, maar dat is nog niet helemaal ontrafeld.”
En hoe zit het met een beetje alcohol drinken, is dat dan minder slecht? Eigenlijk niet, zegt De Jong. „Gezond is het nooit, er is geen veilige ondergrens of niveau van alcoholgebruik waarbij het risico nul is. Voor kanker geldt dat het risico erop toeneemt als je één glas per dag drinkt. Dan hebben we het over een standaardglas van 250 milliliter. Drink je bijvoorbeeld zwaarder bier of meer dan een standaardglas, dan zit je daar al overheen. En veel mensen drinken meer, of een groter glas.”
Maar gaan we dat ook doen, minder drinken? Volgens cijfers uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van CBS uit 2024 drinkt bijna driekwart van de Nederlanders alcohol. Mannen doen dat vaker dan vrouwen: gemiddeld acht glazen per week; vrouwen drinken bijna vijf glazen.
Aantal drinkers neemt af
Wel neemt het aantal drinkers de laatste jaren licht af en ook het aantal glazen dat wordt gedronken daalt. Dat zorgt op de langere termijn voor een kleinere kans op kanker, zegt De Jong. „Dan heb je het wel over echt de langere termijn, dus niet na een maandje niet drinken omdat je meedoet aan Dry January.”
Volgens Dorine Manson, directeur van KWF Kankerbestrijding, mogen we overigens best een handje geholpen worden om minder tot drinken verleid te worden. „Bewustwording alleen is niet genoeg: stevig alcoholbeleid is nodig om gezondere keuzes te ondersteunen. De leefomgeving staat nu nog vol ongezonde prikkels zoals alcoholreclame, die het gedrag van mensen sterk beïnvloeden, vooral dat van jongeren. Een wettelijk verbod op alcoholreclame die kinderen en jongeren bereikt, is daarom een logische en noodzakelijke eerste stap.”
Minderen loont op meer vlakken, weet onderzoeker De Jong. „Mensen gaan beter slapen, voelen zich in het geheel beter.”
