Monnikskap (Aconitum) is een geslacht van vaste planten uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). Het zijn kruidachtige planten die over het algemeen goed tegen kou kunnen. Er bestaan ongeveer driehonderd soorten. In het tertiair was het een arctische plant die zich tijdens de ijstijden vanuit Siberië heeft verspreid naar Eurazië en Noord-Amerika. De voornaamste standplaatsen zijn vochtige bodems op bergweiden. De planten zijn behoorlijk giftig, met als bijkomend gevaar dat het sap door de huid kan trekken. Een paar druppels gifsap kan dodelijke gevolgen hebben.
Alle monnikskappen trekken insecten, vooral hommels aan en zijn mede om die reden populaire tuinplanten.
De bloemen vormen meestal trossen. Het bovenste bloemblad heeft de vorm van een helm of monnikskap, waaraan het geslacht zijn naam te danken heeft.