Ja, dat is zo. Je zoekt naar een set overeenkomstige afwijkingen (waarbij we zelf aan de hand van criteria bepalen wat afwijkend is), daarnaast moet iemand en/of zijn/haar omgeving ook problemen ervaren in het dagelijks leven, anders wordt een DSM-stoornis doorgaans niet gesteld.
Het lastige is dat je enerzijds een maat/standaard nodig hebt om iets vast te stellen, aan de andere kant wordt die maat vastgelegd door onszelf en is dat proces dus continu aan verandering onderhevig.
IQ is geen volwaardig concept om intelligentie uit te drukken, intelligentie is veel breder dan dat. Maar aan de andere kant is IQ wel bruikbaar omdat het een richting geeft. Je ziet bijvoorbeeld dat IQ hoog correleert met opleidingsniveau. Het is natuurlijk absoluut niet hetzelfde en mensen die hoogbegaafd zijn kunnen zelfs vaak onderpresteren, dat staat vast, maar feit is dat die correlatie met opleidingsniveau er duidelijk is, dus dan zit er toch iets in beide concepten wat (een deel van) intelligentie tot uitdrukking brengt. Maar wat dat dan precies is…? Probeer het maar eens te grijpen. Dat is een grote uitdaging voor onderzoekers en de vraag is of het mogelijk is.
Zoals ik zei denk ik dat veel mensen zich kunnen herkennen in het hierboven beschreven profiel van hoogbegaafdheid omdat het een nogal brede beschrijving was. De kenmerken overlappen nogal met concepten als hoogsensitiviteit maar ook met diagnoses als AD(H)D en ASS. Ik ben als basisschoolkind ook ‘verdacht’ van hoogbegaafdheid door een juf die daar zogenaamd verstand van had, maar achteraf is die verdenking niet zo vreemd omdat er bij mij nu een vermoeden is op ADD. Met andere woorden, het overlapt allemaal; wat het ook is, ik was (ben) gewoon een beetje een weirdo denk ik, en dan gaan mensen al snel zoeken naar ‘iets’. (Zonder mezelf daarvoor als een ‘special snowflake’ te willen presenteren want daar heb ik een hekel aan - ik heb oprecht veel last gehad van dat weirdo-gevoel en dit wordt nu dan ook behandeld bij therapie.)
Maar wat was mijn punt… Oja. Dat ik een beetje een dromerige raro ben, zeer onzeker, perfectionistisch en faalangstig ben, op sommige vlakken wel maar op andere weer niet volledig mee kom in de maatschappij, aparte hobby’s heb en m’n eigen weg zoek (iets wat we op dit forum denk ik allemaal voor een groot deel herkennen) maakt me nog niet hoogbegaafd. Puur hypothetisch, als ik zou willen weten of ik hoogbegaafd zou zijn, zou ik toch echt officiële testen moeten gaan doen en zien of ik hoger scoor dan 130. Iets wat ik sinds m’n kindertijd niet meer heb gedaan en ook niet ga doen. Anyway, aangezien ik het niet laat testen, ga ik er default vanuit dat ik allesbehalve briljant ben. Haha.
De kans is namelijk klein. 2.1% van de bevolking heeft een IQ hoger dan 130.
Als je het concept hoogbegaafdheid gaat verbreden dan dat - ook al is het in werkelijkheid waarschijnlijk breder! - dan zijn we straks met z’n allen hoogbegaafd.
Even voor de duidelijkheid: dezelfde commentaren heb ik ook bij veel psychiatrische diagnoses maar voor mij persoonlijk (!) geldt dat ik daar iets meer geïnteresseerd in ben dan in IQ (als ik wil weten ‘wat is er mis met mij’) omdat ik dat íets minder vage en beter meetbare concepten vind, in het algemeen. Ook niet altijd trouwens.
Het blijft gewoon een heel lastige kwestie, dit. :’D Ben er vandaag ook niet bepaald goed in om onder woorden te brengen wat ik bedoel.
