Reportage Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen
AMSTERDAM - Wie af wil van drugs of alcohol kan nu begeleiding aan huis krijgen – als hij maar betaalt.
Elke week vroeg zijn verslavingsarts: ‘En Rob, hebben we deze week nog gebruikt?’ Rob (31) kan er nog kwaad om worden. ‘Natuurlijk had ik gebruikt, man! Zo’n vent praat elke week een uurtje tegen je aan. Daarna gebruik je misschien een uur of drie niets. Vervolgens koop je gewoon weer voor 200 euro cocaïne, zoals elke dag.’
Wie wil afkicken, gaat in de regel naar een verslavingskliniek. Daar kun je gesprekken voeren met artsen die je helpen het zelf te doen. Maar dat is een lange en moeizame weg. Het alternatief is een afkickprogramma volgen van een paar weken ìn de kliniek. En dat roept bij de meeste, jonge verslaafden steeds meer weerstand op.
‘Ik wilde écht niet drie weken tussen de heroïnejunks en de alcoholisten zitten’, monkelt Rob. ‘Bovendien was er een wachtlijst van een half jaar. Nou, dan was ik dus al dood geweest.’
‘De weerstand tegen opname is enorm’, vertelt verslavingsarts Pieter Bodewits. ‘De wachtlijsten zijn een struikelblok. Schaamte houdt mensen tegen, angst voor gezichtsverlies. Veel mensen zijn in het geheim verslaafd en willen ook in het geheim afkicken. En dan heb ik het niet alleen over bekende Nederlanders met een drankprobleem en mensen met een oprijlaan van 12 meter lang. Maar ook over jonge zelfstandigen in de bouw die elke maand hun hele salaris opsnuiven.’
Voor deze groepen ‘moderne’ verslaafden heeft Bodewits een nieuwe, particuliere loot aan de stam van de verslavingszorg opgericht: The Home Clinic. De begeleidend arts komt aan huis, verscheidene malen per week als dat in het begin nodig is, en begeleidt zowel de patiënt als de ouder of partner die de verslaafde ondersteunt. De ene verslaafde krijgt begeleiding van een verslavingsarts, de ander van een psycholoog of psychiater.
Inmiddels heeft The Home Clinic sinds medio 2004 in heel Nederland 200 patiënten helpen afkicken. Van de behandelde drugsverslaafden is 75 procent nu nog clean, van de mensen met een alcoholprobleem 85 procent. ‘Dat lijkt erg mooi. Maar pas over een jaar of vijf kunnen we betrouwbare cijfers geven’, aldus Bodewits. ‘Ik houd niet van witter-dan-witreclames voor afkickprogramma’s. Want het blijft nu eenmaal verschrikkelijk moeilijk.’
Rob is inmiddels een jaar clean. Om te kunnen afkicken trok hij weer bij zijn ouders in. Zijn vader fungeerde 8 maanden lang als ‘buddy’ en heeft hem er doorheen gesleept. En de rekening betaald. Want in principe wordt The Home Clinic niet vergoed door de zorgverzekeraars. De kosten variëren van 1500 tot 4500 euro. ‘Een verslaving is duur’, grinnikt Rob. ‘Maar er vanaf komen ook.’
‘Het is misschien veel geld’, geeft Bodewits toe, ‘maar het is beslist goedkoper dan de luxueuze ontwenningsklinieken in het buitenland waar steeds meer Nederlanders afkicken. Die kosten al snel tienduizenden euro’s.’
Voor de partner van de verslaafde is het vaak een grote opluchting dat hij of zij een bijdrage kan leveren aan het afkickproces, heeft Bodewits gemerkt. ‘Iedereen wil zijn geliefde helpen. Maar de meeste partners worden meegezogen in een negatieve spiraal. Wij leren ze effectieve hulp te geven, zonder er zelf onder door te gaan.’
Rob heeft inmiddels ander werk. ‘Ik ben weer aan het opbouwen wat ik allemaal heb laten ploffen.’ Alleen zijn vriendin krijgt hij niet meer terug. ‘Dat heb ik voorgoed kapotgemaakt.’
